logo
Bireysel Başvuru Kararları Kullanıcı Kılavuzu English

(Mirze Erbağan ve diğerleri [1.B.], B. No: 2015/1072, 12/12/2018, § …)
Kararlar Bilgi Bankasında yayınlanan karar metni
editöryal düzeltmelere tabi tutulmuş olabilir.
   


 

 

 

 

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

 

 

BİRİNCİ BÖLÜM

 

KARAR

 

MİRZE ERBAĞAN VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2015/1072)

 

Karar Tarihi: 12/12/2018

 

BİRİNCİ BÖLÜM

 

KARAR

 

 

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Serdar ÖZGÜLDÜR

 

 

Hicabi DURSUN

 

 

Hasan Tahsin GÖKCAN

 

 

Yusuf Şevki HAKYEMEZ

Raportör Yrd.

:

Ceren Sedef EREN

Başvurucular

:

Mirze Erbağan ve diğerleri (bkz. eklitablo)

 

I. BAŞVURULARIN KONUSU

1. Başvurular, yargılamanın makul sürede tamamlanmaması nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Ekli tabloda sıralanan başvurulara ait başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemelerinden sonra başvurular Komisyonlara sunulmuştur.

3. Komisyonlarca makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddia dışındaki iddialar yönünden kısmi kabul edilmezlik kararları verilerek makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddialar yönünden başvuruların kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

4. Başvurucuların bir kısmı, bireysel başvuru harç ve masraflarını karşılama imkânlarının bulunmadığını belirterek adli yardım talebinde bulunmuşlardır.

5. Konularının aynı olması nedeniyle ekli tabloda numaraları belirtilen başvuru dosyalarının 2015/1072 numaralı bireysel başvuru dosyası ile birleştirilmesine ve incelemenin bu dosya üzerinden yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

6. Başvuru formları ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir:

7. Başvurucular, tarafı oldukları davaların uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanma haklarının ihlal edildiği iddiasıyla çeşitli tarihlerde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmuşlardır.

8. Bireysel başvurular sonrasında 25/7/2018 tarihli ve 7145 sayılı Kanun'un 20. maddesiyle 9/1/2013 tarihli ve 6384 sayılı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Yapılmış Bazı Başvuruların Tazminat Ödenmek Suretiyle Çözümüne Dair Kanun'a geçici madde eklenmiştir.

9. 6384 sayılı Kanun'a eklenen geçici maddeye göre yargılamaların uzun sürmesi ve yargı kararlarının geç veya eksik icra edilmesi ya da icra edilmemesi şikâyetiyle Anayasa Mahkemesine yapılan ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Anayasa Mahkemesi önünde derdest olan bireysel başvuruların başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle verilen kabul edilemezlik kararının tebliğinden itibaren üç ay içinde yapılacak müracaat üzerine Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Tazminat Komisyonu Başkanlığı (Tazminat Komisyonu) tarafından incelenmesi öngörülmüştür.

IV. İLGİLİ HUKUK

10. Anayasa Mahkemesi, yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı ya da yargı kararlarının geç veya eksik icra edildiği ya da hiç icra edilmediği iddiasıyla 31/7/2018 tarihinden önce gerçekleştirilen bireysel başvurulara ilişkin olarak Tazminat Komisyonuna başvuru imkânının getirilmesine ilişkin mevzuata önceki içtihadında yer vermiştir (Ferat Yüksel, B. No: 2014/13828, 12/9/2018, §§ 11-14).

V. İNCELEME VE GEREKÇE

11. Mahkemenin 12/12/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Adli Yardım Talepleri Yönünden

12. Adli yardım talebinde bulunan başvurucuların başvuru giderlerini karşılayabilecek ölçüde mal varlıklarının bulunmadığı ve taleplerinin dayanaktan yoksun olmadığı anlaşılmış olup 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 334. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca adli yardım taleplerinin kabulü ile yargılama giderlerini ödemekten geçici olarak muaf tutulmalarına karar verilmesi gerekir.

B. Makul Sürede Yargılanma Hakkının İhlal Edildiği İddiası Yönünden

1. Başvurucuların İddiaları

13. Başvurucular bireysel başvuru konusu yargılamaların uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanma haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüşler, ihlalin ortadan kaldırılması ve tazminat taleplerinde bulunmuşlardır.

2. Değerlendirme

14. Ferat Yüksel kararında (aynı kararda bkz. § 26) Anayasa Mahkemesi; yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı ya da yargı kararlarının geç veya eksik icra edildiği ya da hiç icra edilmediği iddiasıyla 31/7/2018 tarihinden önce gerçekleştirilen bireysel başvurulara ilişkin olarak Tazminat Komisyonuna başvuru imkânının getirilmesine ilişkin yolu ulaşılabilir olma, başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesinin bulunup bulunmadığı yönlerinden inceleyerek bu yolun etkililiğini tartışmıştır.

15.Ferat Yüksel kararında özetle anılan başvuru yolunun kişileri mali külfet altına sokmaması ve başvuruda kolaylık sağlaması nedenleriyle ulaşılabilir olduğu, düzenleniş şekli itibarıyla ihlal iddialarına makul bir başarı şansı sunma kapasitesinden mahrum olmadığı ve tazminat ödenmesine imkân tanıması ve/veya bu mümkün olmadığında başka türlü telafi olanakları sunması nedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderim sağlama imkânına sahip olduğu hususunda değerlendirmelerde bulunulmuştur (Ferat Yüksel, §§ 27-34). Bu gerekçeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesi, ilk bakışta ulaşılabilir olan ve ihlal iddialarıyla ilgilibaşarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesi olduğu görülen Tazminat Komisyonuna başvuru yolu tüketilmeden yapılan başvurunun incelenmesinin bireysel başvurunun ikincil niteliği ile bağdaşmayacağı sonucuna vararak başvuru yollarının tüketilmemiş olması nedeniyle kabul edilemezlik kararı vermiştir (Ferat Yüksel, §§ 35, 36).

16. Mevcut başvurularda söz konusu karardan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmamaktadır.

17. Açıklanan gerekçelerle aşağıda listelenen başvuruların diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

VI. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Aşağıda numaraları belirtilen başvuruların başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. 1. Adli yardım talebinde bulunmayan diğer başvurucular tarafından yapılan yargılama giderlerinin başvurucular üzerinde BIRAKILMASINA,

2. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 339. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca adli yardım talebi kabul edilen başvurucuların yargılama giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMALARINA,

C. Başvurucuların ilgili idari veya yargısal mercilere başvuru yapmaları hususunda MUHTARİYETLERİNE 12/12/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

I. KARAR KİMLİK BİLGİLERİ

Kararı Veren Birim Birinci Bölüm
Karar Türü (Başvuru Sonucu) Kabul Edilemezlik vd.
Künye
(Mirze Erbağan ve diğerleri [1.B.], B. No: 2015/1072, 12/12/2018, § …)
   
Başvuru Adı MİRZE ERBAĞAN VE DİĞERLERİ
Başvuru No 2015/1072
Başvuru Tarihi 19/1/2015
Karar Tarihi 12/12/2018
Birleşen Başvurular 2014/10985, 2014/11139, 2015/10125, 2015/10193, 2015/10404, 2015/10425, 2015/10449, 2015/10450, 2015/10508, 2015/10538, 2015/10540, 2015/10541, 2015/10544, 2015/10546, 2015/10604, 2015/10707, 2015/10710, 2015/10716, 2015/10791, 2015/10885, 2015/11181, 2015/1180, 2015/1192, 2015/11934, 2015/1198, 2015/12087, 2015/12289, 2015/12300, 2015/12582, 2015/12634, 2015/12823, 2015/12968, 2015/13097, 2015/13115, 2015/13315, 2015/13359, 2015/13684, 2015/13774, 2015/13829, 2015/14059, 2015/14079, 2015/14183, 2015/14330, 2015/14493, 2015/14831, 2015/14873, 2015/14918, 2015/1497, 2015/15051, 2015/15092, 2015/15262, 2015/15268, 2015/15318, 2015/15343, 2015/15392, 2015/15452, 2015/15463, 2015/15518, 2015/15521, 2015/15537, 2015/15580, 2015/15646, 2015/15648, 2015/15656, 2015/15775, 2015/15854, 2015/15906, 2015/15999, 2015/16050, 2015/16051, 2015/16057, 2015/16058, 2015/16060, 2015/16063, 2015/16066, 2015/16067, 2015/16076, 2015/16077, 2015/16079, 2015/16080, 2015/16082, 2015/16083, 2015/16151, 2015/16154, 2015/16158, 2015/16164, 2015/16191, 2015/16200, 2015/16202, 2015/16222, 2015/16223, 2015/16224, 2015/16304, 2015/16354, 2015/16365, 2015/1637, 2015/16375, 2015/16409, 2015/16510, 2015/16701, 2015/1671, 2015/17102, 2015/17160, 2015/17390, 2015/17419, 2015/17445, 2015/17553, 2015/17570, 2015/17571, 2015/17574, 2015/17575, 2015/17577, 2015/17584, 2015/17630, 2015/17674, 2015/17699, 2015/1776, 2015/17774, 2015/17796, 2015/17841, 2015/17901, 2015/17970, 2015/17971, 2015/17973, 2015/17975, 2015/17976, 2015/17977, 2015/1798, 2015/18083, 2015/18084, 2015/18086, 2015/18087, 2015/18088, 2015/18089, 2015/18090, 2015/18091, 2015/18092, 2015/18093, 2015/18094, 2015/18202, 2015/18224, 2015/18393, 2016/15453, 2016/2463, 2018/10308, 2018/10437, 2018/10451, 2018/10455, 2018/10730, 2018/10765, 2018/10820, 2018/10872, 2018/10888, 2018/10891, 2018/10893, 2018/11769, 2018/12151, 2018/12297, 2018/12341, 2018/12487, 2018/12754, 2018/13027, 2018/6502, 2018/6513, 2018/6518, 2018/6528, 2018/6529, 2018/6533, 2018/6549, 2018/6558, 2018/6572, 2018/6616, 2018/6617, 2018/6620, 2018/6622, 2018/6623, 2018/6626, 2018/6629, 2018/6633, 2018/6706, 2018/6773, 2018/6811, 2018/6817, 2018/6872, 2018/6881, 2018/6891, 2018/6903, 2018/6906, 2018/7029, 2018/7241, 2018/7257, 2018/7318, 2018/7420, 2018/7472, 2018/7603, 2018/7641, 2018/7642, 2018/7781, 2018/7838, 2018/8007, 2018/8183, 2018/8313, 2018/8456, 2018/8599, 2018/8606, 2018/8883, 2018/8895, 2018/8896, 2018/8944, 2018/9216, 2018/9341, 2018/9407, 2018/9525, 2018/9879

II. BAŞVURU KONUSU


BAŞVURULARIN KONUSU Başvurular, yargılamanın makul sürede tamamlanmaması nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

III. İNCELEME SONUÇLARI


Hak Müdahale İddiası Sonuç Giderim
Adil yargılanma hakkı (Medeni Hak ve Yükümlülükler) Makul sürede yargılanma hakkı (hukuk) Başvuru Yollarının Tüketilmemesi
  • pdf
  • udf
  • word
  • whatsapp
  • yazdir
T.C. Anayasa Mahkemesi