logo
Bireysel Başvuru Kararları Kullanıcı Kılavuzu English

(Sürekli Vakıflar Tarihi Eserlere ve Çevreye Hizmet Derneği, B. No: 2015/14747, 13/9/2018, § …)
Kararlar Bilgi Bankasında yayınlanan karar metni
editöryal düzeltmelere tabi tutulmuş olabilir.
   


 

 

 

 

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

 

 

BİRİNCİ BÖLÜM

 

KARAR

 

SÜREKLİ VAKIFLAR TARİHİ ESERLERE VE ÇEVREYE HİZMET DERNEĞİ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2015/14747)

 

Karar Tarihi: 13/9/2018

R.G. Tarih ve Sayı: 11/10/2018-30562

 

BİRİNCİ BÖLÜM

 

KARAR

 

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Serdar ÖZGÜLDÜR

 

 

Serruh KALELİ

 

 

Hicabi DURSUN

 

 

Kadir ÖZKAYA

Raportör

:

Recep KAPLAN

Başvurucu

:

Sürekli Vakıflar Tarihi Eserlere ve Çevreye Hizmet Derneği

Temsilcisi

:

İsmail KANDEMİR

 

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, Ayasofya Müzesi'nin namaz kılınması için yılda bir gün ibadete açılması yönündeki talebin reddedilmesi nedeniyle din ve vicdan hürriyetinin ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 25/8/2015 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir:

6. Başvurucunun Ayasofya Müzesi'nin namaz kılınması için yılda bir gün ibadete açılması yönündeki talebi ilgili idare tarafından reddedilmiştir.

7. Bu işleme karşı başvurucu Derneğin temsilcisi ve başkanı olan kişi tarafından Dernek adına açılan iptal davası Ankara 15. İdare Mahkemesinin 30/4/2013 tarihli kararıyla idari işlemin hukuka uygun olduğu gerekçesiyle reddedilmiştir. Karara karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine Danıştay 10. Dairesi 31/3/2014 tarihli kararıyla ilk derece mahkemesi kararını onamıştır. Karar düzeltme başvurusu ise aynı Daire tarafından 2/6/2015 tarihli kararla reddedilmiş ve bu karar başvurucuya 28/7/2015 tarihinde tebliğ edilmiştir.

8. Başvurucu 25/8/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

9. Mahkemenin 13/9/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

10. Başvurucu, derece mahkemelerindeki yargılamalar esnasında bilirkişi atanması yönündeki talebinin reddi nedeniyle mülkiyet ve adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür. Başvurucu ayrıca Ayasofya Müzesi'nde namaz kılma izni verilmemesi ve bu karara Ayasofya Camisi'ni müzeye çeviren ancak temel haklara yönelik müdahalenin kanunilik koşulunu sağlamayan Bakanlar Kurulu kararnamesinin gerekçe gösterilmesi nedeniyle de din ve vicdan hürriyetinin ihlal edildiği iddiasındadır. Başvurucu ilave olarak hâlihazırda müze olarak kullanılan bazı eski kiliselerde başka dinin mensuplarına ibadet etmek için kolaylık sağlanırken Ayasofya Müzesi'nde namaz kılınması için kolaylık gösterilmemesi nedeniyle ayrımcılık yasağının ihlal edildiğini belirtmiştir.

B. Değerlendirme

11. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucunun şikâyetlerinin din özgürlüğünün ihlal edildiği iddiası kapsamında incelenmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

12. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 46. maddesinde, özel hukuk tüzel kişilerinin sadece tüzel kişiliğe ait haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle bireysel başvuruda bulunabilecekleri öngörülmüştür (Türk Pediatrik Onkoloji Grubu Derneği, B. No: 2012/95, 25/12/2012, §§ 20-23).

13. Somut olayda başvurucu Dernek tarafından din özgürlüğünün ihlal edildiği ileri sürülmüş ise de ihlale neden olduğu ileri sürülen kamusal işlemden başvurucu Dernek tüzel kişiliğinin etkilenmediği anlaşılmaktadır. Nitekim başvurucu Derneğe ait olan, Ayasofya Camisi'ni müzeye çeviren Bakanlar Kurulu kararının iptali istemiyle açılan davaların reddedilmesi üzerine yapılan, Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm İkinci Komisyonunca 6/4/2017 tarihinde karara bağlanan (B. No: 2015/18694, § 8) ve Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm Birinci Komisyonunca 16/6/2016 tarihinde karara bağlanan (B. No: 2015/13916, § 7) başvurularda da din özgürlüğünün ihlal edildiği yönündeki iddialar bakımından ihlale neden olduğu ileri sürülen kamusal işlem veya eylemden başvurucu Derneğin tüzel kişiliğinin etkilenmediği gerekçesiyle kişi bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemezlik kararları verilmiştir.

14. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin kişi bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Din özgürlüğünün ihlal edildiğine ilişkin iddianın kişi bakımından yetkisizlik nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 13/9/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

I. KARAR KİMLİK BİLGİLERİ

Kararı Veren Birim Birinci Bölüm
Karar Türü (Başvuru Sonucu) Kabul Edilemezlik vd.
Künye
(Sürekli Vakıflar Tarihi Eserlere ve Çevreye Hizmet Derneği, B. No: 2015/14747, 13/9/2018, § …)
   
Başvuru Adı SÜREKLİ VAKIFLAR TARİHİ ESERLERE VE ÇEVREYE HİZMET DERNEĞİ
Başvuru No 2015/14747
Başvuru Tarihi 25/8/2015
Karar Tarihi 13/9/2018
Resmi Gazete Tarihi 11/10/2018 - 30556
Basın Duyurusu Var

II. BAŞVURU KONUSU


Başvuru, Ayasofya Müzesi nin namaz kılınması için yılda bir gün ibadete açılması yönündeki talebin reddedilmesi nedeniyle din ve vicdan hürriyetinin ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

III. İNCELEME SONUÇLARI


Hak Müdahale İddiası Sonuç Giderim
Din ve vicdan özgürlüğü Din özgürlüğü Kişi Bakımından Yetkisizlik

11.10.2018

BB 57/18

Ayasofya Müzesi’nin Yılda Bir Gün İbadete Açılması Talebinin Reddi Nedeniyle Din Özgürlüğünün İhlal Edildiği İddiasının Kabul Edilemez Olduğu

 

Anayasa Mahkemesi Birinci Bölümü 13/9/2018 tarihinde, Sürekli Vakıflar Tarihi Eserlere ve Çevreye Hizmet Derneği (B. No: 2015/14747) başvurusunda din özgürlüğünün ihlal edildiğine ilişkin iddianın kişi bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar vermiştir.

 

Olaylar

Başvurucu Derneğin Ayasofya Müzesi'nin namaz kılınması için yılda bir gün ibadete açılması yönündeki talebi ilgili idare tarafından reddedilmiştir.

Bu işleme karşı açılan iptal davası İdare Mahkemesi tarafından reddedilmiştir. Karara karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine Danıştay, ilk derece mahkemesinin kararını onamıştır. Karar düzeltme başvurusunun aynı Daire tarafından reddedilmesi üzerine başvurucu bireysel başvuruda bulunmuştur.

İddialar

Başvurucu, Ayasofya Müzesi'nin namaz kılınması için yılda bir gün ibadete açılması yönündeki talebin reddedilmesi nedeniyle din özgürlüğünün ihlal edildiğini öne sürmüştür.

Mahkemenin Değerlendirmesi

Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’da özel hukuk tüzel kişilerinin sadece tüzel kişiliğe ait haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle bireysel başvuruda bulunabilecekleri öngörülmüştür.

Başvurucu Dernek tarafından din özgürlüğünün ihlal edildiği ileri sürülmüş fakat ihlale neden olduğu belirtilen kamusal işlemden başvurucu Dernek tüzel kişiliğinin etkilenmediği anlaşılmıştır.

Anayasa Mahkemesi açıklanan gerekçeyle din özgürlüğünün ihlal edildiğine ilişkin iddianın kişi bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar vermiştir.

Bu basın duyurusu Genel Sekreterlik tarafından kamuoyunu bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup bağlayıcı değildir.

  • pdf
  • udf
  • word
  • yazdir
T.C. Anayasa Mahkemesi