logo
Bireysel Başvuru Kararları Kullanma Kılavuzu English

(Mehmet Tahir Aksoy, B. No: 2017/5907, 9/6/2020, § …)
Kararlar Bilgi Bankasında yayınlanan karar metni
editöryal düzeltmelere tabi tutulmuş olabilir.
   


 

 

 

 

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

 

 

BİRİNCİ BÖLÜM

 

KARAR

 

MEHMET TAHİR AKSOY BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2017/5907)

 

Karar Tarihi: 9/6/2020

 

BİRİNCİ BÖLÜM

 

KARAR

 

 

Başkan

:

Hasan Tahsin GÖKCAN

Üyeler

:

Burhan ÜSTÜN

 

 

Hicabi DURSUN

 

 

Muammer TOPAL

 

 

Yusuf Şevki HAKYEMEZ

Raportör

:

Eşref Uğur ŞENOL

Başvurucu

:

Mehmet Tahir AKSOY

Vekili

:

Av. Mehmet Erol ALSAN

 

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, imar planında taşınmazın kamu hizmeti alanına ayrılması nedeniyle mülkiyet hakkının; yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle de makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 13/2/2017 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir:

7. Başvurucunun maliki olduğu başvuruya konu Ankara'nın Yenimahalle ilçesi İvedik-İmar Mahallesi 44675 ada 40 parsel numaralı taşınmaz 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planıyla 25/7/2001 tarihinde kentsel rekreasyon alanı vasfıyla kamu hizmeti alanına ayrılmıştır. Başvurucu, taşınmazın kamulaştırılması istemiyle Ankara Büyükşehir Belediyesine (Belediye) başvurmuş fakat bu yoldan bir sonuç elde edememiştir.

8. Başvurucu, imar planında kamu hizmeti alanına ayrılan taşınmazın rayiç bedelinin ödenmesi istemiyle Belediye aleyhine 29/9/2011 tarihinde kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davası açmıştır. Ankara 2. Asliye Hukuk Mahkemesi davanın idari yargıda görülmesi gerektiği gerekçesiyle dava dilekçesinin reddine karar vermiştir. Başvurucu, bu kararın kesinleşmesi üzerine 14/4/2015 tarihinde Ankara 3. İdare Mahkemesinde (Mahkeme) tam yargı davası açmıştır.

9. Başvurucu, yargılamanın devamı sırasında 13/2/2017 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İLGİLİ HUKUK

10. Konu ile ilgili hukuk için bkz. Hüseyin Ünal, B. No: 2017/24715, 20/9/2018, §§ 17-29.

V. İNCELEME VE GEREKÇE

11. Mahkemenin 9/6/2020 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Makul Sürede Yargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia

12. Başvurucu, yargılamanın uzun süre devam etmesi nedeniyle makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

13. Bireysel başvuru sonrasında, 25/7/2018 tarihli ve 7145 sayılı Kanun'un 20. maddesiyle 9/1/2013 tarihli ve 6384 sayılı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Yapılmış Bazı Başvuruların Tazminat Ödenmek Suretiyle Çözümüne Dair Kanun'a geçici madde eklenmiştir.

14. 6384 sayılı Kanun'a eklenen geçici maddeye göre yargılamaların uzun sürmesi ve yargı kararlarının geç veya eksik icra edilmesi ya da icra edilmemesi şikâyetiyle Anayasa Mahkemesine yapılan ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Anayasa Mahkemesi önünde derdest olan bireysel başvuruların, başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle verilen kabul edilemezlik kararının tebliğinden itibaren üç ay içinde yapılacak müracaat üzerine Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Tazminat Komisyonu Başkanlığı (Tazminat Komisyonu) tarafından incelenmesi öngörülmüştür.

15. Ferat Yüksel (B. No: 2014/13828, 12/9/2018) kararında Anayasa Mahkemesi; yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı ya da yargı kararlarının geç veya eksik icra edildiği ya da hiç icra edilmediği iddiasıyla 31/7/2018 tarihinden önce gerçekleştirilen bireysel başvurulara ilişkin olarak Tazminat Komisyonuna başvuru imkânının getirilmesine ilişkin yolu ulaşılabilir olma, başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesinin bulunup bulunmadığı yönlerinden inceleyerek bu yolun etkililiğini tartışmıştır (Ferat Yüksel, §§ 26-36).

16. Ferat Yüksel kararında özetle anılan başvuru yolunun kişileri mali külfet altına sokmaması ve başvuruda kolaylık sağlaması nedenleriyle ulaşılabilir olduğu, düzenleniş şekli itibarıyla ihlal iddialarına makul bir başarı şansı sunma kapasitesinden mahrum olmadığı ve tazminat ödenmesine imkân tanıması ve/veya bu mümkün olmadığında başka türlü telafi olanakları sunması nedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderim sağlama imkânına sahip olduğu hususunda değerlendirmelerde bulunulmuştur (Ferat Yüksel, §§ 33-36). Bu gerekçeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesi, ilk bakışta ulaşılabilir olan ve ihlal iddialarıyla ilgili başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesi olduğu görülen Tazminat Komisyonuna başvuru yolu tüketilmeden yapılan başvurunun incelenmesinin bireysel başvurunun ikincil niteliği ile bağdaşmayacağı sonucuna vararak başvuru yollarının tüketilmemiş olması nedeniyle kabul edilemezlik kararı vermiştir (Ferat Yüksel, §§ 35, 36).

17. Somut başvuru yönünden de söz konusu karardan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmamaktadır.

18. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Mülkiyet Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia

1. Başvurucunun İddiaları

19. Başvurucu; imar planında taşınmazın kamu hizmeti alanına ayrılmasının mülkiyet hakkına müdahale teşkil ettiğini, bu müdahale sebebiyle taşınmazını dilediği gibi kullanamadığını, bu nedenle mülkiyet hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

2. Değerlendirme

20. Başvurucunun yargılamanın ilk derece mahkemesi önünde devamı sırasında bu başvuruyu yaptığı anlaşılmaktadır. Yapılan incelemede söz konusu yargılama sürecine ilişkin olarak başvurucunun yukarıda yer verilen hak ihlali iddialarını 4/5/2018 tarihinde yaptığı 2018/11678 başvuruda da ileri sürdüğü tespit edilmiştir. Bu başvuru, ilgisi nedeniyle 2016/37323 sayılı bireysel başvuru dosyası ile birleştirilmiştir.

21. Anayasa Mahkemesi İkinci Bölümünün 15/11/2018 tarihli kararıyla da bu başvuruya ilişkin olarak başvurucunun mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verildiği anlaşılmıştır.

22. Bu kapsamda mevcut bireysel başvurunun mükerrer başvuru niteliğinde olduğu değerlendirilmiştir.

23. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının mükerrer başvuru niteliğinde olması nedeniyle reddine karar verilmesi gerekir.

VI. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. 1. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın başvuru yollarının tüketilmemiş olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

2. Mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin ihlal iddianın mükerrer başvuru niteliğinde olması nedeniyle REDDİNE,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 9/6/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

I. KARAR KİMLİK BİLGİLERİ

Kararı Veren Birim Birinci Bölüm
Karar Türü (Başvuru Sonucu) Kabul Edilemezlik vd.
Künye
(Mehmet Tahir Aksoy, B. No: 2017/5907, 9/6/2020, § …)
   
Başvuru Adı MEHMET TAHİR AKSOY
Başvuru No 2017/5907
Başvuru Tarihi 13/2/2017
Karar Tarihi 9/6/2020
Birleşen Başvurular 2017/16744 2017/16687 2017/16304 2018/4573 2018/15124 2018/5839 2017/19193 2018/20907 2017/39854 2017/24894 2017/20808 2017/28483 2017/39889 2017/25911 2017/22974 2017/19908 2017/16508 2017/39890 2017/30116 2017/24892 2017/18333 2017/21692 2017/21701 2017/29695 2017/19801 2017/27890 2017/23115 2017/19798 2017/25403 2017/31581 2017/19208 2017/17214 2017/19984 2017/17734 2017/23566 2017/39892 2018/3627 2017/30844 2017/26812 2017/39888 2017/21180 2018/4485 2017/24272 2017/26874 2017/18094 2017/31588 2017/23381 2018/5253 2017/14527 2017/25281 2018/5292 2017/23498 2017/38227 2017/25330 2017/28341 2017/27278 2017/20764 2017/21681 2017/23496 2017/37975 2017/19179 2017/22805 2017/26266 2017/39855 2017/5863 2018/5266 2017/23534 2018/5510 2017/21046 2017/19380 2017/23186 2018/7276 2017/31937 2017/29413 2017/31567 2017/33923 2017/28625 2017/19456 2017/28480 2017/30821 2017/28595 2017/30759 2017/19516 2017/26613 2017/30559 2017/30506 2017/15594 2018/21889 2018/7375 2018/7659 2018/5242 2018/5737 2018/3508 2018/7297 2018/7324 2017/36303 2018/5573 2018/17372 2018/1527 2018/7869 2018/7406 2018/17352 2018/1522 2018/5332 2018/13440 2018/17367 2018/17835 2017/36807 2017/36801 2018/24401 2017/28693 2018/2426 2018/5756 2018/7972 2018/8147 2017/29780 2017/21609 2017/21842 2017/22531 2017/23123 2017/23124 2017/23127 2017/23129 2017/25218 2017/25223 2017/25547 2017/25549 2017/27084 2017/27093 2017/27094 2017/27095 2017/27389 2017/27397 2017/27401 2017/27403 2017/27408 2017/28670 2017/28674 2017/28683 2017/28685 2018/11583 2018/7817 2017/30699 2017/27609 2017/38627 2017/38626 2017/36249 2017/39034 2017/33176 2017/23147 2018/4396 2017/37342 2018/4001 2018/16481 2017/30711 2018/9305 2017/5908 2017/15634 2017/21468 2017/21831 2017/21835 2017/21837 2017/21840 2017/22516 2017/22530

II. BAŞVURU KONUSU


Başvuru, imar planında taşınmazın kamu hizmeti alanına ayrılması nedeniyle mülkiyet hakkının; yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle de makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

III. İNCELEME SONUÇLARI


Hak Müdahale İddiası Sonuç Giderim
Mülkiyet hakkı İmar Başvurunun Reddi
Adil yargılanma hakkı (İdare) Makul sürede yargılanma hakkı (idare) Başvuru Yollarının Tüketilmemesi

IV. İLGİLİ HUKUK



Mevzuat Türü Mevzuat Tarihi/Numarası - İsmi Madde Numarası
Kanun 3194 İmar Kanunu 10
13
2942 Kamulaştırma Kanunu ek 1
geçici 11
  • pdf
  • udf
  • word
  • yazdir
T.C. Anayasa Mahkemesi